Kadın devriminin kenti Kobanê’de ‘yeni yaşam’ 5’inci yaşında

  • 09:08 26 Ocak 2020
  • Güncel
Xezne Celal
 
KOBANÊ - DAİŞ çetelerinin her türlü savaş suçunu işlediği, kadını köleleştirmeyi amaçlayan saldırılarına karşı verilen destansı direnişle yüz yıla adını yazdıran Kobanê, kadın devriminin kenti olarak tarihteki yerini aldı. 26 Ocak 2015’te kentin DAİŞ çetelerinden temizlendiği bu devrim, özgür toplumun oluşumunda ise her geçen gün yeni gelişimlere imza attı. 
 
Kasrı Şirin Anlaşması’na göre 17 Mayıs 1639’da Kürdistan iki parçaya bölündü. 24 Temmuz 1923 Lozan Antlaşması’yla da Kürdistan toprakları Türkiye, İran, Suriye ve Irak tarafından paylaşılarak dört parçaya bölündü. Daha sonra da bölgelere ayrıldı. Bu bölgelerden biri de tarihi öneme sahip olan Kobanê’dir. Kobanê coğrafik olarak Suriye’nin kuzeyi, Türkiye’nin güney sınırında yer alan bir Kuzey ve Doğu Suriye kentidir. Günümüze ulaşan tarihi belgelerde Kobanê, Pirsus ovasıyla birlikte Urfa iline bağlı olarak gösterilmekte.
 
Rivayetlere göre Kobanê, adını bölgede büyük bir nüfusa sahip olan bir aşiretin ikiye bölünmesinin ardından alıyor. İkiye bölünen bu aşiretin bir kısmı Serêkaniye bir kısmı ise Kobanê’de kalıyor. Serêkaniye bölgesine yerleşenlere “aşağı topluluk” (koma jêrîn ) yukarıda kalanlar ise “yukarı topluluk” (koma jorîn) olarak adlandırılıyor. Zamanla “koma jorîn” “Kobanê” olarak değişir. 
 
Arap aşiretleri bu bölgede hayvanlarının su ihtiyacını karşılardı
 
Kobanê’de Fırat ve Xabur arasında yerleşik olan iki köy bulunmakta. Bu köyler Murşit Pınar (Kaniya Kurdan) ve Arap Pınarı (Kaniya Ereban) olarak bilinir. Reqa’dan gelen Arap aşiretleri, burada hayvanlarının su ihtiyaçlarını giderir, bir süre burada yaşamlarını sürdürürler. “Kaniya Ereban” ismi de buradan gelmektedir. Baas rejimi zamanla Kobanê ismini değiştirerek ‘Eyn El- Ereb’ yapar. Bir dönem bölgede dolaşan Suriyeli şair Mihemed Mağut, yazdığı bir şiirde “Zeheptü ila Ayn el Arab, ve lem ecid lâ aynen ve lâ Araben!”  yani “Arap Pınarı’na gittim, ne pınar buldum ne Arap!” diyerek Eyn El- Ereb isminin bölgenin sosyolojisiyle uyuşmadığını dile getirmekte.
 
Kobanê Baas rejiminden kurtarıldı 
 
Kobanê 1923’ten 2011’e kadar olan süreçte BAAS rejiminin kontrolü altındaydı. 19 Temmuz 2012’de Kuzey Suriye’de gerçekleştirilen devrimle birlikte Baas rejimi Kobanê’den çıkarıldı. 19 Temmuz Devrimi, Kobanê’nin özgürlük tarihi olarak kayıtlardaki yerini aldı. Bu tarihi adımla beraber halkların iradesi yeniden yeşererek özgürlük umutları arttı. Yıllardır anadil üzerinde gerçekleştirilen baskı ise gerçekleşen devrimle gün yüzüne çıktı.
 
Kadınlar devrime öncülük etti
 
19 Temmuz Devrimi bölgede yaşayan halklar için yeni yaşamın ve mücadelenin adı oldu. Kadın öncülüğünde gerçekleşen bu devrim özgür bir yaşamın kapısını aralarken özgür toplumun oluşumunda ise her geçen gün yeni gelişimlere gebe kaldı. Kadınlar doğal toplumda toplumu yönettiği ve doğayı koruduğu gibi gerçekleştirilen bu devrimde de öncülük misyonunu üstlendi. Toplumsal inşa sürecinde kadınlar, Kuzey ve Doğu Suriye’de demokratik toplum sistemini hayata geçirerek komünal yaşam, toplumsal ekonomi sistemini halklar arasında yayarak devlet ve iktidar sistemini yok etti.
 
Koalisyon güçleri de DAİŞ’e karşı operasyon başlattı
 
Yaratılan yeni sisteme karşı DAİŞ çeteleri, 15 Eylül 2014 tarihinde tank, top ve ağır silahlarla Kobanê’ye saldırıya geçti. Halk ve yerel güçler (YPG-YPJ) DAİŞ’in bu saldırışlarına karşı durdu. Gerçekleşen bu direniş aynı zamanda bölgede bulunan uluslararası güçlerin de DAİŞ’e karşı mücadele koalisyon şemsiyesi altında toplanmasını sağladı. Direnişin yarattığı umut ile koalisyon güçleri de ilk defa 27 Eylül 2014 tarihinde Suriye topraklarında DAİŞ’e karşı operasyon başlattı.
 
Halk topraklarından çıkmak zorunda bırakıldı
 
DAİŞ’in birçok yerden aldığı lojistik destek ve olanaklarla gerçekleştirdiği Kobanê saldırılarına karşı, yerel güçler ellerindeki imkanlarla topraklarını korudu. Bu saldırılarda Kobanê’nin yüzde 70’i ve 360 köyü viran edilerek büyük bir yıkıma uğratıldı. DAİŞ’ in insanlık dışı saldırılarına karşı halkın bir kısmı kenti terk etmek zorunda kaldı.
 
Arîn Mîrkan sembol oldu
 
Kuzey Suriye’nin Efrîn kentinde doğan Yekîneyên Parastina Jin (YPJ) savaşçısı Arin Mirkan’ın DAİŞ çetelerine karşı Miştenur tepesinde gerçekleştirdiği fedai eylem, saldırıların kırılma noktası oldu ve kamuoyunda büyük bir etki yaratarak Kobanê direnişinin sahiplenilmesini sağladı. İlk defa onlarca ülkede yüzbinlerin katıldığı kitlesel eylemlerle “1 Kasım Kobanê Günü” kutlandı.
 
Halk sınır tellerini aşarak direnişe sahip çıktı
 
Kobanê saldırısında Türkiye-Suriye sınırını kullanan DAİŞ çetelerine karşı canlı kalkan eylemleri gerçekleştiren halk, sınır tellerini aşarak Kobanê direnişinde büyük bir rol aldı. Dünya kamuoyunda gerçekleşen bu sahiplenme eylemleri, Kobanê direnişinin zafere ulaşmasının yolunu açmış oldu.
 
Halk topraklarına geri döndü
 
Kobanê, 26 Ocak 2015 tarihinde DAİŞ çetelerinden tamamen temizlendi. Bu tarih aynı zamanda DAİŞ’in yenilgisinin başlangıcı olmuş, 2015 Martında ise Kobanê’nin bütün köyleri DAİŞ’ten temizlenerek özgürleştirildi. Göç etmek zorunda kalan Kobanê halkı da yeniden yurtlarına dönerek kurum ve kuruluşlarını kurdu, yeni yaşamın inşasına başladı.
 
DAİŞ saldırılarında savaşan bine yakın savaşçı yaşamını yitirirken 2 bine yakını da yaralandı.
 
Saldırılar halen devam etmekte 
 
DAİŞ’in yenilgisinin ardından Kuzey Suriye halklarının bir araya gelerek oluşturdukları demokratik ulus ve özgür eşit yaşam sistemine karşı saldırılar devam etti. Uluslararası güçler, burada demokratik bir yaşamın filizlenmesine tahammül edemeyen devletler hala Kobanê topraklarına saldırmaya devam ediyor. Bütün bu saldırılara ve tehditlere rağmen Kobanê halkı topraklarına olan bağlılıkla her geçen gün örgütlenmesini büyüterek direnişinin sürdürmekte.