‘DAİŞ’e kaybettiren kadın bilinci Taliban’a da kaybettirecektir’

  • 09:01 15 Eylül 2021
  • Güncel
 
Sena Dolar 
 
İSTANBUL - Mevcut AKP-MHP iktidarının politikalarının Taliban’dan farklı olmadığı değerlendirmesinde bulunan kadınlardan Newroz Ünverdi, “DAİŞ’e kaybettiren kadın bilinci Taliban’a da kaybettirecektir” dedi.
 
ABD’nin Doha Anlaşması’nın ardından Afganistan’dan çekilerek yönetime Taliban’ın gelmesinin yolunu açması ile örgüt, kendi şeriat sistemini özelde kadınlar üzerinden inşa etmeyi sürdürüyor. 1996 yılında da Afganistan’da yönetime gelen Taliban, kadınlara örtünme zorunluluğu getirdi, tek başına sokağa çıkmasını, kadınların ve 10 yaşından büyük kız çocukların okula gitmesini yasakladı, erkeklerle konuşan kadınları kırbaç ve recimle cezalandırdı. Taliban’ın uygulamaları, DAİŞ’in Kobanê ve Şengal’i işgal girişimlerinde kadın ve çocuklara dönük saldırılarını akla getirse de, DAİŞ’in şeriat hayali kadınlar öncülüğünde halkın geliştirdiği özsavunma ile karşılık bulmuştu. Taliban da 2001 yılında ABD işgali ile geri çekilmek zorunda kalmışsa da 20 yıl sonra 15 Ağustos günü tekrar ülke yönetimini ABD’den “teslim aldı”.
 
AKP-MHP iktidarının Taliban ile zihniyet benzerliği
 
Taliban ilk olarak “ılımlı” olarak yorumlanan açıklamalarda bulunsa da ülkede bu tanımla açıklanamayacak kadar hak ihlali ve saldırı yaşanıyor. Gazeteci kadınların, kurumlarına alınmamasıyla başlayan süreç, karma eğitimin, sporun yasaklanmasına kadar geldi. Kadınları yaşamın tüm alanlarından izole ederek eve hapsetmeyi amaçlayan Taliban’ı ilk yeşil ışık yakanların başında Türkiye geliyor. 19 yıldır iktidarda olan AKP’nin İstanbul Sözleşmesi’nden çekilerek toplumsal cinsiyet eşitliğini rafa kaldırması, kadın üniversiteleri ile kadını toplumdan soyutlama uygulamaları Taliban’ınki ile aynı temeli paylaştığını açığa çıkarıyor. 
 
Konuya ilişkin konuştuğumuz Kadıların Kurtuluşu’ndan Yeşim Tükel ve Kadın Zamanı Derneği’nden Newroz Ünverdi, AKP-MHP’nin ve Taliban’ın kadınlara yönelik düşmanca bir politika izlediğini ancak kadın mücadelesinin sınır tanımadığını vurguladı.
 
‘Taliban ve AKP’nin kadınları hedef alması tesadüf değil’
 
Kadınların Kurtuluşu’ndan Yeşim Tükel, Taliban’ın Kabil’i ele geçirmesinden önce Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın “Türkiye’nin Taliban’ın inancı ile ters bir yanı yok” sözlerini hatırlatarak, “Bugün uyguladıkları politikalara baktığımızda isimleri, örgütleniş biçimleri farklı da olsa AKP’nin de Taliban’ın da söz konusu LGBTİ+’lar olduğunda ortak bir hatta sahip olduğunu söyleyebiliriz. Bugün Kuzey Kürdistan’da TC ordusu nasıl özel savaş politikalarıyla taciz, tecavüz ile kadınlara yöneliyorsa, öldürülen kadın gerillaların bedenlerine işkence ederek teşhir ediyorsa, Taliban’ın da sıcak çatışma alanlarında kadınlara yöneliminin aynı olduğunu söyleyebiliriz” dedi.
 
Savaş ve işgal alanlarında ilk olarak kadınların hedef alınmasının tesadüfi olmadığını kaydeden Yeşim, erkek egemen iktidarların karşısında kadınların direnişe geçtiğini ve bu nedenle hedef haline getirildiklerini belirtti.
 
‘Kadın düşmanı olduklarını gösterdiler’
 
Taliban sözcülerinin ilk etapta verdikleri demeçlerde “kadın haklarını koruyacaklarına ve kadın düşmanı olmadıklarına” dair söylemlerini de anımsatan Yeşim, “Taliban Afganistan’da ilk varlık göstermeye başladığı 90’lı yıllarda recim cezasıyla kadınları katlederek, örtünme zorunluluğu getirerek, çalışma haklarını ellerinden alarak bunun böyle olmadığını bize gösterdi. Bugün de durum farklı değil. Kadınlar işgalden sonra üniversiteye gittiğinde darp edildiler. Karma eğitim yasaklandı” ifadelerini kullandı.
 
‘AKP, Taliban rejimini uygulama mesajı veriyor’
 
Yeşim, AKP’nin uzun zamandır kadınların kazanımlarına karşı politikalar izlediğine işaret ederek, “Bir noktada Taliban’ı kabul etmek ‘Aynı politikayı Türkiye’de de uygulayacağız, bu tehdidi kendinize çok uzak hissetmeyin’ demek oluyor. Taliban, ‘Bizim üyelerimiz henüz kadınlarla karşılaşmaya hazır değil o yüzden kadınlar sokağa çıkmasın’ dedi. Türkiye’de de biz 1 Temmuz’da İstanbul Sözleşmesi için eylem yaptığımızda barikat başındayken polisler bize ‘Evlerinize dönün’ demişti. Bu noktada çok büyük bir benzerlik var” diye ekledi.
 
Yeşim devamında şu çağrıda bulundu: “Biz tüm kadınlar ve LGBTİ+’lar bu saldırılar karşısında çaresiz değiliz. Türkiye’de, Kürdistan’da, Afganistan’da dünyanın her yerinde geçmiş deneyimlerimizden aldığımız güçle direnerek, birleşik bir kadın mücadelesi ile yeneceğimizi biliyoruz.”
 
‘Erkek akla hizmet eden toplum amaçlanıyor’
 
Kadın Zamanı Derneği üyesi Newroz Ünverdi de Taliban’ın karma eğitimi yasaklamasıyla cinsiyetçi ve kadının soyutlandığı bir toplum hedeflediğini kaydederek, Türkiye’de aynı politikanın ürünü olan kadın üniversitelerin açılmak istendiğini aktardı. Newroz, Türkiye’de iktidarın hayata geçirmek istediklerinin, Afganistan’da Taliban’ın uyguladığı politikaların aynısı olduğunu ifade ederek, “Her ikisi de erkek akla hizmet eden ve tamamen cinsiyetçi bir toplum yaratmayı amaçlıyor” dedi.
 
‘AKP’nin makbul kadın yaratımını Taliban hayata geçiriyor’
 
Newroz, kadınların tahakküm altına alınarak “makbul” kadın kalıbına sıkıştırılmak istendiğine dikkat çekerek, “Kadının evde oturması, çocuk büyütmesi, yemek yapması ‘makbul’ kadına biçilen roller. Bunu bugün Afganistan’da Taliban yapıyor.  Bugün Taliban’ın politikaları AKP’nin Türkiye’de yaratmak istediği kadını gösteriyor. Ama biz Türkiye’de mücadele yürüten kadınlar olarak kadın mücadelesinin sınır tanımadığını söylüyoruz. Taliban’ın yaptıklarına karşı her zaman sesimizi yükseltmeye devam edeceğiz” diye vurguladı.
 
Newroz son olarak, “makbul kadın” anlayışına karşı örgütlü ve kendini gerçekleştirmiş kadınların sayısının arttığına dikkat çekerek, “DAİŞ’e kaybettiren kadın bilinci Taliban’a da kaybettirecektir” mesajını verdi.